Македонската православна црква (МПЦ) и нејзините верници денеска го слават Свети Прокопиј, еден од огнените светци. Неговиот ден се слави како еден од 18-те „забранети“ денови во годината кога се одложуваат сите потешки и поважни работи.
Во некои делови на Македонија овој ден посебно се одбележува заради здравјето на децата, додека на некои места денеска е забрането капењето.
Прокопиј е куќна слава на одредени семејства, а каменорезците и рударите го славеа овој ден како слава на нивните занаети. На свети Прокопиј се избегнуваат тепачки и пцовки.
Во некои српски овој ден се смета за погоден за свадби, бидејќи свети Прокопиј ги посетува и благословува младенците. Во античко време, српските рудари овој светец го сметале за свој патрон, а тој се смета и за покровител на децата. Го славеа каменорезците и бунарите.
На свети Прокопиј не треба да се капе во реката, да се избегнува копање, па дури и закопување. Велат дека на овој ден „не е добро да се допира“ ниту земја, ниту ткаенина, бидејќи не е добро поради каснување од змија.
Мачени и фрлени во затвор
На денешен ден, во 303-та година, маченик е голем Христов следбеник, кого српскиот народ особено го слави. Свети Прокопиј потекнува од Ерусалим. Неговото име беше Неанија.
Кога пораснал, царот Диоклецијан го видел и толку многу го засакал што веднаш го однел во својот двор, каде што бил со својата војска. Кога Диоклецијан решил да ги прогонува христијаните, го испратил Неаниј во Александрија со воена чета и им наредил да ги отрујат тамошните христијани.
На тој пат една ноќ се случи силен земјотрес и Неанија го слушна гласот Божји. Тоа искуство целосно го промени и го промени животот на војводата Неани. Побара да му направат крст како овој што го виде.
Наместо да тргне по христијаните, тој тргнал со својата војска против Агаријаните и како победник влегол во Ерусалим, каде што и рекол на мајка си дека сега е христијанин.
Потоа бил мачен и фрлен во затвор каде повторно му се јавил Христос и го крстил и му го дал името Прокопиј. Јавно ја исповеда својата вера, знаејќи дека ќе биде погубен. Починал во 303 година.
Во Ниш, пред Немањиќ, постоел манастир на свети Прокопиј, каде што се чувала раката на светителот. Подоцна, кога Турците го окупирале Ниш, светилиштето било пренесено во Прокупље, кое го добило името по овој маченик. Судбината на моштите не е позната уште од 18 век.
