„Лекарите не знаеја како е излечена“: Манастирот Златенац го посетуваат сите, а младата игуманија има важна порака

Во која година манастирот Златнац ќе слави 600 години, а со оглед на тоа што е посветен на Светите лекари, се поставува прашањето – од каде доаѓа името „Златенац“?

Во близина на Свилајнец се наоѓа областа Ресавска Света Гора , која се состои од четири манастири кои покрај духовниот мир се и туристичка атракција. Еден од нив е манастирот Златнац, чие име крие интересни приказни.

Манастирот е посветен на светите Козма и Дамјан, а се верува дека е дарба на деспотот Стефан Лазаревиќ. Како што ни раскажува неговата игуманија Јустина, девојка од само 27 години, има долга и бурна историја, бидејќи неколку пати била срамнета со земја. Токму на тие урнатини е пронајдена скица од оригиналната црква, која била инспирација за денешниот изглед.

– Првата игуманија, мајката Јефимија, кога дошла овде да ги види урнатините, ја нашла таа повелба и на неа пишувало дека црквата е изградена во 1427 година, а била нацртана онака како што изгледала првобитно, па според тоа се водела при реновирањето. Со помош на Бога и епископот Златоуст таа го направи тоа. Во тоа време тој бил машки манастир и се занимавал со препишување. Овој крај се вика Ресавска Света Гора, иако низ него не тече Ресава , туку Морава, а тоа е токму поради тоа ресавско препишувачко училиште , затоа што во тоа време немало печатници, туку монасите редовно и макотрпно. ги препиша сите книги – ни раскажува нашата мајка.

Во која година манастирот Златнац ќе слави 600 години , а со оглед на тоа што е посветен на Светите лекари, се поставува прашањето – од каде точно името „Златенац“.

– Има неколку приказни за тоа како го добило името. Некаде прочитав дека над манастирот имало село наречено така , па и манастирот го добил името Златнац, а има и легенди дека во времето на Стефан Лазаревиќ дошол еден од господарите таму, дека детето му било болно и кога се излекуваше што извика „ Златен манастир “ и оттогаш е Златанац. А бидејќи имало повеќе обновувања, се смета дека манастирите во околината ги обновиле Златко, Миљко, Радош и Томиќ и затоа го добиле името – ни објаснува игуманијата.

Манастирот бил реновиран четири пати, најмногу во 20 век. Црквата била уништена во 1811 година, а потоа, според нашиот соговорник, се опуштил. Сè уште имаше посетители, но немаше монаси. Дури во 1923 година започнале реновирањето, а Златнац полека го добива изгледот што го има и денес.

– Живописот и иконостасот се направени во периодот од 1980 до 1984 година, бидејќи мајката Јефимија Јовиќ дојде овде да ги изгради темелите и малата црква која не беше целосно изградена. Трансформацијата се случува во времето на епископот Златоуст, а многу манастири за време на комунизмот биле напуштени, додека други биле машки. За да го оживее женското монаштво донесе многу монахињи од други епархии – додава мајка Јустина.

Денес тука доаѓаат многу посетители од цела Србија. Сепак, нашиот соговорник вели дека е забележливо отуѓеноста на луѓето од верата и објаснува дека сето она што им недостасува на луѓето е најмногу производ на тоа што им недостига духовна радост.

– Има широк спектар на луѓе кои доаѓаат. Од најмлади до највозрасни, но многу од нив доаѓаат како туристи и таму се гледа отуѓеноста на луѓето од религијата. Манастирот не е само ѕид за сликање , тој е место за молитва каде што луѓето доаѓаат на литургија. Разбирам дека луѓето не доаѓаат често во манастирот, па доаѓаат со намера да го видат местото, да се фотографираат. Секако, секој манастир е изолиран од денешниот свет и мислам дека тоа е првото нешто што ги привлекува луѓето, бидејќи не е урбана средина. Ова покажува дека им недостига контакт со природата . Овде можат да го најдат сето тоа, само ако сакаат, пред се на литургија. Литургијата е предвкус на рајот и можеме да донесеме радост во нашите срца само ако редовно доаѓаме во црква. Сè што му недостига на човекот, му недостига затоа што му недостига духовна радост – објаснува младата игуманија.

Сепак, тврди таа, имало и посетители кои се вратиле во манастирот токму поради духовниот аспект. Молитвите на многу луѓе се исполнија и со неверување дојдоа да им се заблагодарат на Светите лекари и на Бога.

– Имаше многу луѓе кои дојдоа да се заблагодарат за излекувањето, но грешката е што немаме никакви записи. Во последните две години, многумина од нив дојдоа да им се заблагодарат на Светите лекари, бездетните добија деца , оние што боледуваа од рак или некои други болести беа излекувани . Неодамна имавме девојче со енцефалитис и го добивме нејзиното име за да се молиме. Таа била излекувана на тој начин што лекарите во отпусниот лист буквално напишале дека не знаат како . Самата моќ на верата на тие луѓе го прави тоа. Ние сме само слуги кои се молиме кога некој ќе не праша. Ќе ги има се повеќе бидејќи народот има крик за вера и чуда – ни вели Јустина.
Секој манастир е големо домаќинство

Игуменијата објаснува дека молитвата е составен дел од нивното секојдневие во овој манастир, но дека во текот на денот се исполнети со разни обврски, па затоа е многу важно добро да се организираат. Во Златенец се одгледуваат овци, кози, пчели, но и разновиден зеленчук и овошје. Првото нешто што сите го забележуваат се кучињата чувари кои ги штитат од чакали, а се дел од семејството.

– Секој манастир е едно големо домаќинство и бара многу труд и работа. Првото нешто што треба да направиме е да ги нахраниме животните. Имаме кози и овци и произведуваме сирење, млеко и сурутка. Луѓето кои доаѓаат ги купуваат производите, а познато е дека козјото сирење е лековито, па кај нас доаѓаат луѓе со разни тегоби. Имаме и пчеларник со триесетина пчеларници. Правиме мед, прополис, а од восок правиме салфетки . Природата ја користиме максимално, бидејќи лечењето природно им се враќа на луѓето, бидејќи лековите што ги трујат луѓето се малку од корист. Правиме и бројаници, па се трудиме добро да се организираме и денот да му го посветиме на Бога – ни вели таа.
Икона на Богородица Брза помош

Секој манастир има своја приказна, за која многумина би рекле дека е вистинско чудо , а многумина не би ни поверувале дека таква ситуација навистина се случила. Мајката на Јустина ни вели дека била сведок на необичен настан, а плачот на жена во дворот ја трогнал и морала да провери што се случува.

– Мајка Јефимија од Хиландар ја прими иконата на Мајката Божја Помошничка. Се појави жена која се исплаши и рече дека мора да ни врати нешто. Таа објасни дека таа икона ја добила од мајката Јефимија за да се помоли пред неа бидејќи била болна, а сега оздравела . По некое време и се јави Богородица и рече да ја врати таму каде што ја однесе . Таа ни ја врати иконата, а ние ја поставивме на столб над светиот Врач и редовно се молиме, а луѓето можат да присуствуваат во среда – заклучува нашиот соговорник.