Работнициработат преку Американската агенција за странски труд, која преку петиција добива право да зема работници од Европа со визи H-2B.
Зорица Ѓорѓевиќ со години работи во фабрика за преработка на риба на студената Алјаска.
Како што наведува, сезоната трае пет месеци, работното темпо е предизвик, но работниците се претежно задоволни и се враќаат повторно и повторно, најмногу поради добрата заработка. Зорица пред да замине на сезонска работа работела во продавница во Србија, а првата работа на Алјаска ја добила со аплицирање за работа преку агенција од Ниш.
„Слушнав за работата во Алјаска од еден познаник и ме интересираше дека е многу далечна и ми изгледаше предизвик, делумно поради работата, делумно поради тоа што е сосема друга временска зона и сосема нови луѓе. Тој изјави Мене дека има агенција во Ниш каде што аплицирав и ми рекоа дека ќе ме известат доколку ме примат“, раскажува Ѓорѓевиќ за НиН.
Од агенцијата веднаш објаснија дека многу луѓе се пријавуваат, но Зорица била упорна, па за прв пат добила понуда во 2022 година.
„Се испостави дека таа година беше последната година кога прифатија нови кандидати. Јас сум таму три години и меѓу нас немаше нови кандидати, а секоја година нè има се помалку од Србија. Некои најдоа работа во Србија, а некои работници не можеа да добијат неплатено боледување во нивните фирми во Србија Меѓу нас имаа работници од образованието, банкари, па дури и луѓе кои работат во државни институции кои не можеа да добијат отсуство од три до четири месеци“, објаснува Зорица.
Како функционира апликацијата
За да се пријавите, потребно беше да се пополни формулар, а трошоците пред патувањето вклучуваа здравствено осигурување, апликација за американска виза (која требаше да се добие пред самото интервју) и трошок за повратен авионски билет. Овие трошоци, сепак, се целосно вратени на сите апликанти кои ќе завршат „сезона“ во Алјаска.
„Моравме да платиме за нашиот билет, но се зависи од компанијата. Нашата агенција има договор со таа компанија од Кечиген, мало место на самиот југ на Алјаска, многу блиску до Канада. Тие имаат договор со таа компанија дека ги плаќаме трошоците за билет и виза, а подоцна со првата плата добиваме половина од трошоците, додека другата половина ја добиваме пред да си одиме дома, сепак, без разлика дали подоцна ќе биде вратена, ова е проблем затоа што не секој има 2.000 долари во готово подготвени да го платат патувањето“, рече таа. е соговорникот.
Според неа, аплицирањето за американска виза е најпредизвикувачкиот чекор. Првата година отишле во американската амбасада во Белград, а процедурата е сложена и ригорозна.
„Многу жени не добија виза, но јас имав среќа. По првата виза што ја добив, беше доволно да испраќам барање во електронски формат секоја наредна година, и тоа обично оди автоматски“, додаде таа.
Ѓорѓевиќ работи на Алјаска во мала компанија која постои 70 години и има околу 150 вработени. Како што вели, покрај луѓе од Србија, има и многу Украинци, Мексиканци и Филипинци. Филипинците се таму локални жители кои живеат во градот и работат преку целата година. Откако започна војната во Украина, се повеќе Украинци почнаа да бараат сезонски работни места, а многумина ги најдоа на рибните пазари низ Алјаска. Американските работодавци, пак, како што истакнува, се повеќе бараат работници од Србија поради добрите резултати што ги постигнуваат со години.
„Пред неколку години, главниот менаџер на компанијата во разговор слушна дека Србите се многу добри работници, а потоа реши дека би сакала да се обиде да не покани и тие веднаш беа воодушевени од нашата работа . Токму поради нашата вредност и одговорност, но и нашите резултати и со години се јавуваат на такви броеви“, рече Ѓорѓевиќ.
Работниците од Србија работат преку американската странска агенција за труд, која преку петиција добива право да зема работници од Европа со визи Х-2Б. Тоа е вид на привремена работна виза која ви овозможува да работите на една од сезонските работни места во Америка. Секоја година ја пополнуваат таа петиција и до агенцијата доставуваат список со луѓе што ги сакаат.
„Најчесто не враќаат сите назад, а таму сме пријавени и се е легално и законски и законски, плата се зема 15 дена и се добива во чекови, а годинава понудија и дека ако некој сака може да добие нивната плата на жиро сметка во американска банка“, вели Ѓорѓевиќ.
„Сезона од пет месеци, но…“
Сезонската работа трае од крајот на јуни до крајот на ноември. До оваа година тие секогаш го почитуваа договорот, но оваа година сезоната беше нешто послаба.
„Во нашата компанија сезоната трае околу пет месеци, а досега секогаш се враќавме по петтиот месец. Годинава сезоната беше послаба, за разлика од претходните години. Минатата година, на пример, ни беше одлична, имаше многу работа, но добро заработи, но штом стигнавме оваа година ни рекоа дека оваа сезона ќе биде послаба бидејќи има помалку риби.
Раководителот на фабриката објасни дека тоа не е алармантно и дека на секои пет-шест години има недостиг од риба. Затоа и ги вратија на почетокот на годинава.
На пат кон дома ни се заблагодарија што бевме оваа година и ни се извинија што се случи ова, но се надеваат дека следната сезона ќе биде подобра и ветија дека ќе бидеме таму и следната сезона“, вели Зорица.
„Нема фиксна плата, може драстично да варира“
Што се однесува до заработката, таа не е фиксна, а се зависи од тоа колку долго и колку часови дневно работите. Затоа, може драстично да варира.
„Почетната саатница е околу 17 долари на час, а на секои 500 часа работа, саатницата се зголемува. Колку повеќе години сте таму, толку е поголема саатницата. Повеќето се задоволни од платата, а дополнително, прекувремената работа е платено и е за 50 отсто повеќе од редовен час Можете да заработите многу“, вели Ѓорѓевиќ.
Како што вели, работи секој ден, во зависност од работата. Јули и август се месеци со најмногу работа, па често немаат ниту еден слободен ден во овие месеци. Тогаш пристигнуваат повеќето чамци со риба, бидејќи тоа е врвот на сезоната.
„Нема викенди и празници, единствено не работат на 4 јули кога им е државен празник и во случај да мора да работиме тогаш ни плаќаат како да работиме прекувремено. Обезбедуваат ние со одлични услови и сме презадоволни“, додава соговорникот.
Што се однесува до вообичаениот работен ден, тој започнува околу седум часот наутро, а завршува околу осум навечер. Кога е сезона, се случува бродовите да стигнат многу порано, па да почнат со работа околу три или четири часот наутро. Се, се разбира, зависи од работното место.
„Работам во делот наречен „Риба куќа“. Кај нас пристигнуваат бродови, ја земаме рибата, вршиме сортирање. Понекогаш работиме од четири, но најчесто работиме од седум. На секои два и пол до три часа таму е пауза од 15 минути Два часа подоцна имаме еден час за ручек, обично од 12 до 1, а вечераме и од пет до шест попладне до половина час Ова ни е во прилог, бидејќи оброците не се платени, па ни одговара кога ручекот и вечерата се пола час.
Компанијата им обезбедила пространа куќа со две соби, кујна, дневна и тераса, а таа веќе три години ја дели куќата со уште пет жени од Србија: „Секоја година ни ја чуваат таа куќа. па се чувствуваме како да живееме таму Не плаќаме сместување, само се грижиме за храната“.
Во близина има многу продавници и трговци на големо, каде што купуваат намирници.
„Ги купуваме сите намирници и ја подготвуваме храната. Ова е проблем, особено по 10 до 12 часа напорна работа. Што се однесува до цените , тие се многу поскапи во продавниците отколку кај нас, бидејќи и нивните стандарди се повисоки. Лебот на пример им чини околу четири долари, но генерално за нашите потреби таму не е прескап“, вели нашиот соговорник.
Познавањето на јазикот не е неопходно, но може да помогне во добивање полесни позиции во компанијата. Меѓутоа, кога ја пишувате апликацијата, се советува да напишете дека јазикот е познат.
“Се обидов да го научам јазикот за да можам да се разбирам и да си ја олеснам работата. Јас лично немав проблем со тоа. Во суштина, познавањето на англискиот јазик е голема предност за работниците. Лидерот може да ве стави на полесна работа, да речеме, запишете колку риби пристигнале од кој брод, која риба, во кое време итн. Значи, не морате совршено да го знаете англискиот јазик, но тоа е пожелно за вашата благосостојба“, објаснува Зорица.
„Секогаш би се вратил“
Можна е промена на работното место, но таа е задоволна од условите што ги има.
„Кога ќе пристигне брод со огромно количество риба, мораме да останеме на работа додека не завршиме, што може да биде многу часови прекувремена работа. Додека, на пример, линијата за замрзнување риби често има многу помалку работа, а поради тоа, помал профит“.
Меѓутоа, промената на средината секако е голема промена, но бидејќи се наоѓа на мало, но туристичко место каде зимите не се толку интензивни, лесно се навикнала на тоа.
„Ја сакам зимата и не ми пречи студот, но климата во овој дел на Алјаска е слична на нашата во зима и не е премногу студена. Снег немам видено три години. На Алјаска има неколку фабрики за риби , а нашата се наоѓа во близина на пристаништето во кое секој ден пристигнуваат многу бродови, се разбира, ми недостигаат семејството и домот, но веќе се навикнавме на тоа ние шесте жени од Србија семејство “, рече Ѓорѓевиќ.
Иако работата не е нималку лесна и брза, тоа е одлична можност за заработка, што заедно со поволните услови за работа е она што го прави ова искуство особено привлечно, објаснува Зорица. Финансиски е далеку поисплатливо во споредба со работата со нас, што е главната мотивација за враќање.
„Ништо што правам таму не е многу потешко од работата што ја работев овде, но кога ќе ги споредам условите и платата е неспоредливо поисплатливо. Планирам да се вратам во следните години, бидејќи навистина се работи за платата и условите. за што овде можеме само да сонуваме“, заклучува таа.
