Во народната традиција, празникот Покров на Пресвета Богородица се поврзува со жените, молитвата и вербата во заштитата, здравјето и мирот во домот.

Православните верници на 14 октомври, според календарот што го следат црквите што го користат јулијанскиот календар за овој празник, го одбележуваат Покровот на Пресвета Богородица. Празникот потсетува на вербата во нејзината заштита, молитвата и утехата што верниците ја наоѓаат во моменти на грижа и неизвесност.

Овој ден има посебно место во народната традиција, особено меѓу жените, мајките и семејствата кои се молат за здравје, слога и мир во домот.

Зборот „покров“ означува покривка или наметка, а во духовна смисла ја симболизира заштитата на Пресвета Богородица и нејзиното молитвено застапништво за христијаните. Затоа празникот не се доживува само како спомен на настан од минатото, туку и како потсетник на значењето на верата, надежта и меѓусебната грижа.

Како настанал празникот Покров на Пресвета Богородица?

Според црковното предание, празникот е востановен во спомен на настан што се случил во 911 година во храмот „Влахерна“ во Цариград, за време на сеноќно бдение.

Додека верниците се молеле, свети Андреј Јуродиви и неговиот ученик Епифаниј, според преданието, ја виделе Пресвета Богородица како се појавува над собраниот народ. Таа била опкружена со светители и ангели, а во рацете го држела својот омофор, односно покровот, со кој симболично ги покривала луѓето собрани на молитва.

Оваа глетка била протолкувана како знак на нејзината грижа и заштита над христијанскиот народ. Токму затоа покровот станал симбол на сигурност, утеха и надеж, особено во тешките животни моменти.

Зошто Покровот се смета за особено важен празник за жените?

Во српската народна традиција, Покровот на Пресвета Богородица често се нарекува и женски празник. Пресвета Богородица се доживува како заштитничка на мајките, децата и семејството, па верничките на овој ден ѝ се обраќаат со молитви за здравје, семејна среќа, мир и слога.

Мајките се молат за своите деца, жените за благосостојбата на најблиските, а девојките што сакаат да основаат семејство бараат утеха и надеж преку молитвата. Оваа народна практика сведочи за значајното место што Богородица го има во духовниот живот на верниците.

Сепак, суштината на празникот не е во очекувањето дека желбите ќе се исполнат само со почитување на обичаите, туку во верата, молитвата и настојувањето секојдневно да се негуваат љубовта, трпението и добрината.

Кои обичаи се поврзуваат со Покровот на Пресвета Богородица?

Според народниот календар на обичаи, овој ден треба да се помине во мир, молитва и семејна слога. Во одделни краеви на Србија се верува дека жените на Покровот треба да избегнуваат тешки физички работи и празникот да го посветат на семејството, молитвата и почитувањето на Пресвета Богородица.

Верниците што сакаат да го одбележат празникот можат да посетат црква, да присуствуваат на литургија и да се помолат за здравјето на своите ближни. За оние што не можат да одат во храм, денот може да биде можност за мирно време поминато со семејството и за лична молитва.

Народните обичаи се разликуваат од регион до регион, но меѓу нив се среќаваат верувања дека тешките домашни и земјоделски работи, како перењето алишта и работата на нивите, треба да се остават за следниот ден. Според некои обичаи, на овој ден не требало да се започнува ниту нова работа.

Зошто жените ѝ подарувале пешкир на црквата?

Еден од обичаите што се споменуваат во народното предание е девојките и жените да одат во црква, пред иконата на Покровот на Пресвета Богородица, и да подаруваат пешкир, марама или парче платно.

Овие подароци симболично се принесувале „под покровот“ на Богородица, со молитва за здравје, среќа или успешен брак. Станува збор за народен обичај што не бил подеднакво застапен насекаде и не треба да се смета за задолжително црковно правило.

На овој празник се упатувале и молитви за брак и потомство. Девојките што сакале да стапат во брак се молеле да го запознаат својот иден сопруг, додека мажените жени што немале деца постеле, палеле свеќи и се молеле за потомство.

Според одделни народни верувања, мажените жени купувале и хризантеми и ги ставале пред влезната врата на домот, надевајќи се дека тоа ќе донесе љубов, среќа и семеен мир.

Кратка молитва за Покровот на Пресвета Богородица

„Радувај се, Радост наша, и покриј нè од секое зло со твојот чесен омофор.“

Дали на Покровот се пости?

Дали се пости на овој празник зависи од денот во седмицата и од црковниот календар што се следи. Според текстот на српската традиција, кога празникот се паѓа во среда или петок, се пости, а се наведува и пост на масло.

За точните правила на постот најдобро е да се провери календарот на црквата на која ѝ припаѓа верникот.

Молитва до Пресвета Богородица за Покровот

„О, Пресвета Дево, Мајко на Господа, Владетел на највисоките небесни сили, Царице на небото и земјата, семоќна Застапничке на нашиот град и нашата земја!

Прими ја оваа пофална и благодарствена песна од нас, недостојните Твои слуги. Вознеси ги нашите молитви до престолот на Твојот Син и нашиот Бог, за да биде милостив кон нашите неправди и да ја умножи Својата благодат врз сите што го почитуваат Твоето пресвето име и со вера и љубов ѝ се поклонуваат на Твојата чудотворна икона.

Зашто не сме достојни да добиеме милост од Него ако Ти, Владичице, не Го ум