Најважно е што ниту еден од двата типа на смрди буба кои се присутни не се опасни за луѓето, ниту пак е медицински докажано дека тие можат да пренесат какви било вируси.
Големата наезда на смрдливи бубачки во последните неколку месеци загрижи многу граѓани, оттогаш тие постојано се борат со овие упорни инсекти.
Од каде се тие, како да се заштитите себеси, за кого претставуваат најголема опасност, но и што ќе се случува со нив во иднина, објаснува деканот на Биолошкиот факултет, проф. д-р Жељко Томановиќ.
Во нашата област се регистрирани два вида: мермер и етиопска зелена смрдеа. – Мермерната смрдеа моментално е побројна од овој друг вид. Пристигна од Југоисточна Азија во Европа, каде за прв пат беше регистриран во 2004 година.
Тука е пронајден во 2016 година, што не значи дека претходно го немало – објаснува професор Томановиќ. Според професорот Томановиќ, овој вид на инсекти пристигнал во Европа најверојатно со транспорт на растенија и од таму почнал да се размножува.
Со оглед на тоа што е тропски вид, мермерната смрдеа сака топлина, поради што е присутна на нашите простори во текот на летото.
– Во студените денови и зимата се засолнуваат на топло. Затоа влегуваат во куќи, пукнатини, мора некаде да презимат. А причината што ги има толку многу во последно време е што немаат природни непријатели на овие простори. Од нив главно се хранат птиците и гуштерите, сега треба да се почека природата да го регулира тоа – смета деканот.
Најважно е што ниту еден од двата вида присутни смрди не е опасен за луѓето, ниту пак е медицински докажано дека тие можат да пренесат било какви вируси. Сепак, професорот истакнува дека не е препорачливо да ги допирате со раце без одредена заштита, бидејќи во самоодбрана испушта миризлива супстанца (оттука и името смрдеа) на база на алкохол, која може да предизвика иритација при контакт со очи.
– Најдобар начин за превенција се мрежите. Тие често одат и на светлина, па тоа е најсигурниот начин да ги спречите да влезат низ прозорецот. Бесмислено е да ги прскате со било што. Како прво, тоа не е здраво и трајно решение бидејќи тие ќе доаѓаат повторно и повторно. Невозможно е да се испрскаат сите растенија поради оваа причина, а исто така нема сертифицирана подготовка, бидејќи тука се присутни многу кратко – посочува Томановиќ.
Заканата во случај на смрдеа може да биде дека овие штетници ги уништуваат посевите, овошјето и зеленчукот, бидејќи се хранат со растенија. Иако се безопасни за луѓето, тие можат да пренесат вируси на растенијата и на тој начин да ги уништат.
– Во Америка има сериозен проблем и земјоделците бележат големи финансиски загуби поради штетите што бубачките ги нанесуваат на овошјето и зеленчукот. Некои западноевропски земји се на пат да најдат решение за овој проблем. Планот е да се работи на проект кој ќе овозможи нивно сузбивање, со доведување на нивните природни непријатели во областите каде што има смрдеа, што ќе создаде рамнотежа – вели професорот.
Слични карактеристики карактеризираат друг вид, етиопската зелена смрдеа бубачка, која исто така е родена во Азија. Во Европа пристигна малку порано, во 90-тите години на минатиот век, додека кај нас првпат беше регистриран пред десет години. Иако се претежно зелени, тие можат да бидат и кафеави и моментално се поретки кај нас од мермерната смрдеа.
