Денес таа е угледен професор емеритус и раководител на најголемата светска организација специјализирана за искуства на прагот на смртта.
Кон крајот на седумдесеттите години, средбата со литература за животот по смртта ја поттикнала младата Џенис Холден да започне истражување на тема што многу тогашни академици ја избегнувале.
„Ова се однесува на сите нас. Некој мора сериозно да ги проучи овие случаи“, рекла таа кога длабоко навлегла во истражување на сè уште непознатото за човештвото.
Иако колегите од Универзитетот во Северен Тексас отворено ја предупредувале дека со таква работа ќе си ја уништи академската кариера, таа свесно го презела тој ризик во желба да ги открие универзалните тајни на човечката свест. Денес е ценет професор емеритус и раководител на најголемата светска организација специјализирана за искуства блиски до смртта.
Иако критичарите често ги отфрлаат визиите за време на клиничка смрт како обична илузија поради гасење на мозокот и недостаток на кислород, професорката истакнува дека одредени медицински докази сериозно му противречат на таквото гледиште.
Имено, забележани се необјасниви случаи во кои пациенти со „рамна линија“ на апаратите подоцна прецизно раскажувале што зборувал медицинскиот персонал или опишувале предмети што паднале на подот за време на тешки операции.
– Ова е најтешкото прашање за оние што веруваат дека свеста е само производ на мозокот. Ако мозокот не работи, од каде доаѓаат точните информации за реалните настани? – прашува Холден.
Интересно е и тоа што пациентите пријавуваат различни сцени во зависност од личните верувања – од патување низ светлосни тунели до средби со свети личности.
– Умот користи познати слики за да ја објасни непознатата реалност. Тоа не значи дека искуството не е вистинско. Тоа значи дека е лично – објаснува таа.
Темната страна на клиничката смрт и чудните ефекти
Не сите сведоштва се исполнети со спокој. До дваесет проценти од преживеаните зборуваат за мрачни и вознемирувачки предели, чувство на огромна осаменост или дури застрашувачки „пеколни“ сцени. Сепак, професорката смета дека и таквите искуства на крај водат кон духовен мир.
– Мислам дека сите добиваат лекции во форма што им е потребна за да растат – вели таа.
Уште една необична појава кај луѓето кои преживеале клиничка смрт се таканаречените електромагнетни ефекти. Тие тврдат дека часовниците им се расипуваат сами од себе, светилки прегоруваат, а телефоните се блокираат без причина. Поради страв од реакцијата на околината, многу стручњаци избегнуваат јавно да зборуваат за овие појави.
– Плаќаат висока цена за вистината. Не сакаат слава. Само сакаат да го раскажат тоа што го доживеале – истакнува таа.
Две најважни лекции за секој човек
По децении внимателно анализирање на илјадници човечки судбини, угледната истражувачка извлекла две клучни пораки што секој човек треба да ги разбере додека е жив.
Односот кон луѓето: Никој не носи статус и пари во гробот; единственото што навистина има вредност е колку сме биле емпатични и како сме ги сакале луѓето околу нас.
Живот без страв: Кога човек ќе го изгуби стравот од сопствениот крај, тогаш навистина почнува да живее, посветувајќи им се на човечките односи и губејќи интерес за ситните секојдневни проблеми.
Своите размислувања за мистериите што науката допрва треба да ги објасни, професорката ги сумира со зборовите:
„Што ако реалноста е многу поголема отколку што мислиме?“
– Што ако она што го нарекуваме реалност е само тесен процеп во нешто многу поголемо? – прашува професорката.
Низ четири децении работа сфатила дека човечката свест и смислата на постоењето се само начнати како научна тема.
„Дури сме на почетокот“, вели таа. „Науката штотуку почнува да се занимава со прашања што филозофите и мистиците ги поставуваат илјадници години.“
