Замислете да го оставите вашето бебе на раскрсница и да чекате на страна да помине првиот маж за да го земе и да му стане кум.
За среќа, денес родителите можат сами да го изберат кумот, а најчесто тоа е пријател, бидејќи со крштевањето кумот станува духовен татко на детето кое е одговорно за гревовите на својот кум.
Етнологот Весна Марјановиќ зборува за обичаите на крштевањето кои варираат од место до место и објаснува што значат, што му се дава на детето и која е улогата на кумот .
– Крштевањето на детето отсекогаш било голема работа за семејството, бидејќи само со тој чин детето станува легитимен член на христијанската заедница.
Самиот чин на крштевање бил проследен со различни обичаи, како на пример, додека детето е во црква со кумот, мајката симболично да почне да прави нешто што најмногу би сакала нејзиното дете да го прави кога ќе порасне. На пример плетење, пишување, читање…
Денеска останаа малку од поранешните обичаи. Причината е што во втората половина на 20 век, еден од постарите секогаш инсистирал на некои мали обреди при крштевањето на децата, а модерниот начин на живот влијаел тоа да се изгуби. Денеска од економски причини се споени крштевката и првиот роденден , а ние сме и народ кој сака да се покажува, па има повеќе гости отколку по обичај – вели Марјановиќ.
Според нашиот соговорник, крштевањето треба да се изврши по првите 40 дена од животот на детето.
-Претходно , кога детето се крштеваше пред 40 дена, што беше само во случај на итност поради болести кои беа причина за голема смртност кај децата во тоа време, мајката не можеше да го внесе во црква бидејќи родилките не им било дозволено да го преминат црковниот праг .
Обичајот што останал до денес е да се крсти детето во бел елек , понекогаш лен или бела кошула на кумот . Белата боја симболизира невиност, чистота и безгрешност, а бидејќи со крштевањето детето се приклучува на христијанската заедница, тој што го крштева е одговорен за своите гревови и има обврска да го научи на морални вредности – објаснува етнологот.
Традицијата на наследување на кумството е зачувана до денес.
Имено, кумот од страната на младоженецот, кој ја венчал двојката, ќе биде и кум на децата. Ако тој кум станал изнемоштен или умрел, тогаш некој од тоа семејство нека го крсти детето. Претходно имаше обичај мајката да го носи детето на раскрсница, да го остави и да се тргне на страна, да се сокрие, за да биде кум првиот човек што ќе пријде и ќе го земе. Во тој случај детето би се викало Најдан или Најда, што значи најдено.
Исто така, кумот му подарил на своето дете одело, а обичај било да му подарува и дукат или накит. По раѓањето, свештеникот му дава име на детето кое го носи до крштевањето, а при крштевањето кумот му дава име на детето.
Она што остана до денес е подготовка на ручек по самата церемонија на крштевање , но само со најблиското семејство. Потоа гостите им даваат подароци на мајката и детето, најмногу облека и леб со кромид, за мајката да има млеко.
Исто така, порано постоел обичај да се внесе детето во домот преку прозорец по враќањето од крштевањето за да се измамат злите сили.
