Последните 15 години од животот ги поминал во пештерски испосник во Горњи Острог
Според легендата , Свети Василије Остроски Чудотворец е роден на 28 декември 1610 година како Стојан Јовановиќ во селото Мркоњиќи, кај Требиње во Херцеговина. Неговите родители, Петар Јовановиќ и неговата мајка Ана Анастасија, од семејството Ѓурица, биле вредни работници, но богобојазливи, чесни и вредни луѓе, многу почитувани на нивните простори.
Во страв од почит во крвта , родителите на Стојан го испратиле на 12-годишна возраст кај братот на татко му Серафим , кој во тоа време бил игумен во скриениот манастир Завала . Таму научил црковна писменост, а по неколку години се преселил во манастирот Тврдош во Требиње. По завршувањето на манастирското училиште, се здобил со монашки чин и свештенички чин, како и служба во Попово Поље, каде што добил парохија.
Влошување на условите во Тврдош, особено поради унионистичкиот притисок од Дубровничката католичка архиепископија, но и самоволието на Турците, Стојан како архимандрит отишол во Пеќската патријаршија и со благослов на патријархот Пајси Јањевац, понатаму на Света Гора. По престојот на Атон, Василија отпатува за Влашка и Украина, од каде се врати со подароци од локалните владетели на напатените православни во Херцеговина.
Во 1638 година, архимандритот Василије е ракоположен во Пеќ со одлука на Светиот синод за митрополит Херцеговин, со обновена титула Свети Сава – Митрополит Заумски, на која подоцна ќе ја додаде и придавката Скендерија. Принцот Лука Владиславиќ, таткото на славниот Сава Владиславиќ, го придружувал на пат кон Пеќ и назад, кога Острог бил богато надарен.
Неговиот живот бил во постојана опасност од Турците. Бил прогонуван и клеветен од римокатоличките мисионери и прелати, бил соборен од митрополитскиот трон во Требиње од лажниот епископ на унијатските Савати во 1641 година, изложен на ароганцијата на племенските кнезови и непослушните ускошки поглавари. Сепак, тој пристигнал секаде каде што го однеле задачите на неговата архиепископска служба, од Мостар, Требиње, Билеќа и Херцег Нови до Пљевље, Морача, Оногошт, Пјешиваци и Бјелопавлиќ.
Како архиепископ живеел во Тврдошкиот манастир и оттаму ги зајакнувал своите верници во православието, заштитувајќи ги од турските ѕверства и латинските лукавства. Кога Турците го уништиле Тврдош, тој побегнал на Света Гора, но Бјелопавличани го запреле, со ветување дека секој ќе му даде по мерка пченица за издржување. Владика останал и најпрвин го поминал својот подвижнички живот во една пештера во Пјешивци, а подоцна се преселил во пештера во Остро.
Острошкиот манастир е местото каде што го продолжил својот строг подвижнички живот. Последните 15 години од животот ги поминал во пештерски испосник во Горњи Острог. Починал во 1671 година. Неговите мошти и неговиот гроб се чуваат во манастирот во Острог до денес. И христијаните и муслиманите веруваат во нивната моќ на исцелување и утеха. Секоја година на Денот на Троица во Острог се одржува големо Национално собрание. Нему му е посветен манастирот Свети Василиј Остроски.
