Јосип Броз Тито веднаш си имал во глава како ќе изгледа неговиот гроб, по глетката која го маѓепса.
Поминаа 44 години од смртта на Јосип Броз Тито , врховен командант на Народноослободителната војска и партизанските единици на Југославија и доживотен претседател на СФР Југославија.
Со децении, Тито беше централна фигура на контроверзии , теории на заговор и дебати. Од неговиот идентитет, клучните моменти во неговиот живот, па сè до деталите за неговиот погреб и маркерите на гробот – секоја тема поврзана со Тито и денес привлекува големо внимание на јавноста.
Една од најчестите дилеми се однесува на изгледот на гробот на Тито во „Куќата на цвеќето“ во Белград. Белиот мермерен ковчег, тежок девет тони, содржи само едноставен натпис: „Јосип Броз Тито 1892-1980“.
Со децении јавноста беше заинтригирана од отсуството на каков било идеолошки симбол, особено петакулата, симболот на комунизмот. Овој „недостаток“ отвори простор за бројни теории на заговор, додека некои тврдат дека е уште еден елемент во создавањето на мистеријата околу личноста на Тито, пишува порталот „Н“.
Инспирација од Америка
За да се расветли оваа, според историските факти, лажна дилема, потребно е да се осврнеме на деталите од животот на Тито. За време на посетата на САД во 1960 година, Тито изразил желба да ја посети вдовицата на американскиот претседател Френклин Д. Рузвелт и да положи венец на неговиот гроб. Едноставен е и гробот на Рузвелт, кој се наоѓа во цветната градина на семејната куќа, со натпис кој го содржи само неговото име, презиме и возраст, без никакви идеолошки или државни симболи.
Оваа посета оставила длабок впечаток на Тито. Фасциниран од едноставноста на погребното место на еден од најважните светски лидери во историјата, Тито подоцна изразил дека би сакал неговото последно почивалиште да биде слично.
Сакаше да биде погребан во неговата цветна градина, во бел ковчег, со едноставен натпис. На овој начин „Куќата на цвеќето“ во Белград стана симболичен пандан на градината на семејството Рузвелт.
Тито и два погреби
Тито почина на 4 мај 1980 година, а неговиот погреб беше одржан четири дена подоцна, на 8 мај. За завршните работи во „Куќата на цвеќето“ беше задолжен инженер Драгомир Гавриловиќ. Екипата за само 72 часа ја подготви гробницата, полигонот и трибините за великодостојниците.
Покрај монументалниот саркофаг, подготвен е и полесен, привремен надгробен споменик, кој за време на телевизискиот пренос изгледаше како конечна верзија. По церемонијата следеше второ, поинтимно погребување – ковчегот со посмртните останки на Тито беше спуштен во гробницата, дополнително заштитен со бакарна маска и бетонска плоча, а потоа со вистинска мермерна плоча тешка девет тони.
Крајот на мистеријата
Одговорот на прашањето зошто гробот на Тито нема пентаграм може да се најде во неговата инспирација од посетата на гробот на претседателот Френклин Д. Рузвелт. Тито, како и неговиот американски колега, сакаше едноставен симбол што ќе го издигне надвор од идеолошките рамки. Историчарите и експертите тврдат дека отсуството на пентакулата не е знак на тајна или загатка, туку свесна одлука на човек кој сакал да се издигне над политиката и идеологијата.
Дали овој одговор ќе ја убеди јавноста и ќе стави крај на теориите на заговор зависи од подготвеноста на луѓето да прифатат историски факти, наместо да читаат се што ќе најдат на социјалните мрежи.
