Македонската православна црква и нејзините верници денеска го слават Кириловдан – празникот на Светите маченици Кирик и Јулита, синот и мајката кои загинаа во големите прогони на христијаните за време на царот Диоклецијан.
Станува збор за ранохристијански маченици, чија почит е поврзана со голем број народни обичаи и верувања.
Според легендата, Света Јулија била благородничка, но рано останала вдовица, сама со новородениот син Кирикос. Бидејќи и самата била христијанка, веднаш го крстила детето и уште од мали нозе го научила на вера.
Кога императорот Диоклецијан наредил прогон на христијаните, Јулита и Кирик биле фатени и изведени пред судија. Бидејќи мајката не сакала да се откаже од својата вера, судијата, вели приказната, го зел детето и почнал да го гали. Но Кирик викнал: „Јас сум христијанин, пуштете ја мајка ми!“ и почнал да го чеша судијата со раце и побегнал.
Судијата се налути и го тресна Кирик на земја, а детето се тркала по скалите и умира. По многу маки, Јулита била убиена и во 304 година.
Дел од моштите на светите маченици Кирик и Јулита се наоѓаат во Охрид во црквата „Света Богородица“ во болницата. На светите маченици Кирик и Јулита им бил посветен манастирот Св. Кирик и Јулита, во народот познат како манастирот Свети Кирик.
Се наоѓа во близина на селото Смиловци кај Димитровград во Нишката епархија. Во 1984 година, манастирот е прогласен за недвижно културно богатство како споменик на културата на Република Србија.
Цели села и семејства денеска го слават Свети Кирик и неговата мајка Јулита. Се верува дека Свети Кирик штити од кожни болести, па на овој ден секој што има здравствени проблеми со кожата се капе во извори и реки.
Слично на тоа, постои приказна дека овој светител има моќ над сончевите зраци и лекува.
Во некои рурални средини во Србија сè уште постои обичај да се вадат страшилата од нивите, бидејќи тие денес не се потребни. Се верува дека Свети Кирил штити од птици грабливки.
Бидејќи ова е, пред сè, празник на љубовта меѓу мајката и детето, жените на овој ден треба да избегнуваат карање и викање на своите деца, бидејќи се верува дека во спротивно ќе бидат болни повеќе од една година.
Ова древно „правило“ го следат и остатокот од домаќинството, па денеска е празник на кој најмалите особено се радуваат, бидејќи секоја нивна желба ќе им се исполни.
Затоа, драги мајки, поминете го овој ден со вашите малечки. Прошетајте со нив, играјте со нив и сакајте ги – сите ќе бидете посреќни!
